Czy drzewa w mieście to luksus?

Badania przeprowadzone w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat na całym świecie wskazują niezaprzeczalny związek między ilością terenów zielonych, zwłaszcza zadrzewionych, a jakością oraz długością życia człowieka. Mimo to w miastach wciąż raportuje się spadek ilości drzew. W obliczu wyzwań związanych ze zmianą klimatu oraz postępującą urbanizacją, niezbędne jest oparcie projektów planistycznych miast na rozwoju zieleni.

Korzyści dla ludzi

Dobroczynny wpływ drzew na środowisko w mieście przekłada się również na zdrowie jego mieszkańców. To głównie drzewa, które określa się terminem zieleń wysoka, pełnią najważniejszą funkcję w kształtowaniu lokalnego mikroklimatu. Poprawiają jakość i wilgotność powietrza, dostarczają tlen, redukują hałas, chronią przed nadmiernym słońcem oraz uatrakcyjniają krajobraz. Ich obecność w miastach pozytywnie oddziałuje na zdrowie publiczne – przekłada się na mniejszą liczbę zachorowań i zgonów związanych z zanieczyszczeniem powietrza oraz falami upałów. Drzewa poprawiają kondycję, a także samopoczucie ludzi, wpływając pozytywnie zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Wykazano, że rośliny podnoszą poziom koncentracji i produktywności, zmniejszają stres, ryzyko depresji, a nawet sprzyjają lepszym relacjom między ludźmi oraz społecznościami.

Drzewna ekonomia

Drzewa niosą ze sobą wachlarz różnych usług, które świadczą ludziom i miastu. Dzięki poprawie jakości powietrza zmniejszają koszty leczenia, dbając o nasze zdrowie. Regulują miejski klimat, wpływając na zmniejszenie ryzyka powstawania kosztownych szkód wywołanych przez ekstremalne zjawiska pogodowe. Obniżają temperaturę powietrza, redukując koszty energii, którą przeznaczylibyśmy na chłodzenie pomieszczeń. Ograniczają spływ powierzchniowy wód opadowych i pomagają magazynować wodę, co przekłada się na niższe wydatki przeznaczane na kanalizację miejską. Obecnie badania ekonomicznej wartości usług drzew to jedne z najmocniejszych argumentów do ich ochrony w mieście.

Wake-up call

Wartościowe raporty, głoszące bliski koniec takiej cywilizacji, jaką znamy, stają się coraz powszechniejsze. Zdaniem badaczy czynniki mające wpływ na ekosystemy, takie jak klimat czy temperatura, których zakłócenie może nieodwracalnie zaszkodzić środowisku, już przekroczyły granice bezpieczeństwa. Doświadczamy szóstego, masowego wymierania, które oznacza utratę około 75% wszystkich gatunków na planecie w krótkim geologicznie czasie. W 2020 roku po raz pierwszy w historii ogół materiałów wyprodukowanych przez człowieka, jak beton, asfalt, metale, plastik, przewyższył masę biomas żywych organizmów na Ziemi. Aktualnie ilość plastików przerosła dwukrotnie masę wszystkich zwierząt lądowych i morskich łącznie, a na każdy metr kwadratowy powierzchni planety, wliczając w to oceany, przypada około 1 kg betonu. Również masa budynków i infrastruktury jest już wyższa niż biomasa drzew i krzewów na naszej planecie. Niestety, mimo licznych informacji o korzyściach płynących z drzew i zieleni w ogóle, są one wciąż niedocenianym składnikiem krajobrazu miejskiego, coraz częściej ustępując miejsca nowym inwestycjom.

Co można zrobić?

Choć czasem wydaje się, że małe gesty nie mają sensu, to ich suma może już zrobić różnicę. Dlatego jako fundacja Łódź Art Center, organizator Łódź Design Festival, jesteśmy sygnatariuszami deklaracji „Kultura dla Klimatu” i w codziennej pracy staramy się realizować jej założenia. Wspieramy łódzkich przedsiębiorców i współpracujemy z lokalnymi twórcami. Realizujemy zielone instalacje, takie jak ogrody deszczowe czy pływająca wyspa, jak również rozwiązania poprawiające jakość przestrzeni miejskiej (ceramiczna ławka miejska na dworcu Łódź Fabryczna czy odnawianie witryn pracowni rzemieślniczych).

Więcej nt. działań ŁDF tutaj.
Poznaj nasze „zielone” publikacje:
Pływające wyspy
Ogrody deszczowe